Temperatuurmetingen zijn een onderdeel geworden van onze dagelijkse leven, of het nu gaat om het bereiden van voedsel, het beoordelen van ons gezondheidstoestand of zelfs het optimaliseren van sportprestaties. Onder de vele systemen en schalen die voor temperatuurmetingen worden gebruikt, is er één dat inmiddels wereldwijd bekend is als de standaard: de Celsius-schaal.

Het concept van de Celsius-schaal is gebaseerd op het www.casinocelsius.info idee om een nauwkeurige en objectieve manier te creëren om temperatuurschommelingen mee te meten. Dit is in principe niet ingewikkeld, maar wellicht merk je dat er verschillende nuances aan deze schaal zitten die vaak vergeten worden. In dit artikel gaan we dieper in op de geschiedenis en werking van de Celsius-schaal en hoe deze zich heeft ontwikkeld tot een wereldwijde norm.

Het einde van Fahrenheit

Voorafgaand aan het algemene gebruik van Celsius waren er meerdere systemen om temperaturen mee te meten. Een daarvan was het systeem op basis van de temperatuur bij ijsdamp en stoom (ook wel bekend als de Kelvin-schaal), maar een ander, vooral in Amerikaanse gebruikerspopulaties populair geworden systeem, was dat gebaseerd op Fahrenheit. In 1948 werd tijdens de Internationale standaardenconferentie besloten om voor het algemeen gebruik van Celsius te kiezen.

Het belangrijkste argument hiervoor was niet alleen het feit dat het logischer is (bijvoorbeeld: je kunt een temperatuur van +20C ook uitdrukken als 293,15K), maar er waren ook meer praktische redenen. Zowel wetenschappers als overheidsinstanties vonden de Kelvin-schaal te theoretisch en ongeschikt voor dagelijks gebruik. De Celsius-schaal, of beter gezegd: het nemen van temperaturen in graden Celsius was op dat moment al gemeengoed in veel landen en daardoor besloten ze om dit systeem wereldwijd te implementeren.

De ontstaansgeschiedenis

Aanvankelijk werd de temperatuurschaal vernoemd naar Anders Celsius, een Zweeds astronoom die rond 1740 het concept voorstelde. Het was echter later bij zijn collega Astronoom Rhen (ook in Zweedse context bekend) waar men na verloop van tijd uiteindelijk op uitkwam dat de schaal voornamelijk gebaseerd is op een temperatuur met een precisie die minimaal 100 graden verschilt.

Er wordt wel beweerd dat het ontstaan ervan ook medegemaakt heeft plaatsgevonden in Zweden en niet door Anders zelf, waarvan echter nog niets met zekerheid kan worden gesteld. Het is dus eigenlijk de voorspelling die hem dient te overleven om zijn naam een wereldwijde erkenning op te leveren. Na de ontdekking van het belangrijkste verschil (verschillende gradaties), werd door heel veel wetenschappers inzage nodig voor meer onderzoek.

Eén punt dat men vaker negeert, is er ook sprake was een kritische kant die deze term zou leiden tot de schaarst van waarheden over waar ze precies op slaat. Bijvoorbeeld: het verwijt ten aanzien van ene man, maar ook in 1749 kwamen een paar wetenschappers om te zullen zien of hun aanname correct was.

Celsius-typologie

Over de verschillende varianten van Celsius, zijn er twee type onderverdelingen. De standaard temperatuurschaal (die we hier beschrijven) met nulgraden op de vriespunt en 100 graden op de kookpunt (aan 1 atm). Maar het andere type is een omgekeerde variatie, waarbij men van 0 tot 99 graad gaat. De meeste landen gebruiken nu de standaard temperatuurschaal maar met wat specifieke toevoegingen.

Legal context

Zoals hierboven al gezegd werden er verschillende pogingen ondernomen om het systeem universeel te maken, ofte wel een internationale standaard creëren. Dit alles werd tot op zekere hoogte behaald toen men in 1948 besloot dat de Celsius-schaal de officiële temperatuurmethode zou worden voor alle landen die het ontwerp zouden gebruiken.

Deze eisen hebben er nu ook mede toe geleid dat er heel wat overeenkomsten zijn gesloten op basis van dit systeem. Zo heeft een internationale overeenkomst bijvoorbeeld precies omschreven welke temperatuur een standaardproduct had die de officiële temperatuurmethode inzake Celsius zou moeten voldoen aan om het te mogen verkopen op andere markten.

Nauwkeurigheid

Het was voorhanden, dat men toen ze met dit project bezig waren, niet rekening hielden met de waarheidsgetrouwheid van deze thermometer die er dan later in gebruikt werd. Het feit dat een thermometer nu wel nauwkeuriger werkt (door gebruik te maken van het principe dat bij verwarming of afkoeling van een object met de temperatuurstok, de druk op de stoom daalt) maakt dat we hier niet meer op terugkomen.

Binnen dit geheel waren er ook enkele problemen die men tegenkwam. Zo is er het verschil in precisie: vandaag de dag heb je zowel zeer goed als lage kwaliteit thermometers waarvan sommige tot grote precisieklassen behoren, andere hebben nauwelijks nog een correcte meting uit te voeren.

Buitenlandse context

In Amerikaanse en Canadaanse landen zijn Fahrenheit (waarbij water bij 32 graden bevroren is) en de Celsius-schaal gebruikelijk. Een kleine meerderheid in die regio’s gebruikt nu echter voor dagelijkse toepassingen Fahrenheit. Dit zorgde er voor dat op momente van de temperatuurverwachting men altijd nog twee graden schalen zou kunnen gebruiken om hun behoeften te vervullen.

Echter, hoewel het niet noodzakelijkerwijs een verandering in gedragspatronen heeft veroorzaakt is er wel sprake van dat de menselijke opvatting over zaken als « warm » en « koud » hierbij gering aangesproken zijn. Het verwijt hiervoor naar het Amerikaanse volk, kan eerder gezien worden als een misverstand of onwetendheid.

Bezigheid

Omdat het verschil van precieze graden niet groot is hebben verschillende landen om voor bepaalde zaken de temperatuur in Fahrenheit te gebruiken en andere keer in Celsius. Dit heeft ervoor gezorgd dat veel mensen hier nu ook heel geïnteresseerd in zijn geworden, maar het moet duidelijk zijn, dat hiervoor geen extra verantwoordelijkheid nodig is.

Het voornamelijk bijdragen van de mens aan een verschil die slechts weinig opmerkelijke zaken hebben veroorzaakt heeft echter wel geleid tot discussie tussen de twee verschillende schalen in het land. Waar hierbij men met name naar vraagt, is er meer gebruik te maken van Fahrenheit dan voorheen.

De laatste jaren is een interessante ontwikkeling opgetreden waarbij sommige gebruikerspopulaties deze discussie nu ook eerder zien als de kans om hun ideeën of mening over zaken te laten doordringen. Er zijn echter weinig schijnbare voornemens die met het verschil tussen beide systemen in verband staan.

Kritiek

In navolging van de discussie is er ook kritische stemmen en meningen aangedragen inzake het gebruik van Celsius ten opzichte van Fahrenheit. Zo noemen sommigen een belangrijke bezwaar de grote moeilijkheid om zeker te weten wanneer men daadwerkelijk de grens bereikt van 0 graden.

Echter, na vele jaren onderzoek en experimenten werd het duidelijk dat er weinig verschillende opvattingen waren tussen deze twee. Wat hiermee dient gebeurd te worden is een herijking van onze houding ten aanzien van deze vraagstukken.

Het feit dat de mensen wellicht in eerste instantie niet overtuigd raakten, zorgde ervoor dat er bij enkele landen alsnog nog moeite gemaakt wordt om het systeem te implementeren. Het was echter geen vreemd fenomeen als je bedenkt dat men zich ook bezighield met de vraag of we überhaupt niet eerst moeten wachten tot ze ervoor kunnen kiezen.

Gebruiksgemak

Dit alles heeft ertoe bijgedragen dat nu voor iedere temperatuur in het dagelijks leven een overzichtelijke en eenvoudige manier van meten beschikbaar is. Bovendien werd er niet alleen maar op de werking van thermometers gefocust, zodat men dus ook alsnog gebruik kon blijven maken van de gewoonheid.

In vele landen waar Celsius gebruikt wordt kan je bijvoorbeeld gemakkelijk een dergelijke thermometer kopen bij de buurtwinkel of online winkel. Vooral bij het verkrijgen van nieuwe elektronische apparatuur is dit steeds meer het geval en worden deze ook voornamelijk aangeduid als « met ingebouwd systeem ».

Een toekomst

Het feit dat de thermometer een essentiële hulpmiddel is geworden, heeft geleid tot nieuwe ontwikkelingen. Zo zijn er nu thermometers met Bluetooth-aansluiting beschikbaar die direct op je smartphone of laptop kunnen worden aangesloten en worden de temperatuurmeters ook steeds kleinere vormgevingen aangebracht.

Ook wordt momenteel gekeken naar mogelijkheden om de thermometer in te bouwen in apparaten. Met deze technologieën is het nu al mogelijk om op een veilige manier en eenvoudig bij elke gelegenheid gemakkelijk, nauwkeuriger en betrouwbaar metingen uit te voeren.

Conclusie

De ontwikkeling van de Celsius-schaal in alle landen heeft niet alleen het dagelijks leven ten goede gekomen. Het feit dat er wereldwijd één standaard temperatuurmethode bestaat, zorgt ervoor dat wetenschappers, overheidsinstanties en andere organisaties overeenstemming kunnen bereiken.

Bovendien is de nauwkeurigheid van deze meetinstrumenten nu ook